Verkeershufters en veelplegers in het verkeer

Je bent gehaast. En heel eerlijk: ook een beetje geïrriteerd. De automobilist voor jou rijdt in een slakkengangetje. Je schiet er voorbij, haalt in vlak voor het zebrapad en toetert nog eens flink. Werkt altijd. Ben je dan een verkeershufter? We hebben wat we weten over verkeershufters en veelplegers in het verkeer op een rijtje voor je gezet.

Esther Adam
Esther Adam
communicatieadviseur/redacteur bij Fonds Slachtofferhulp

Roekeloos rijgedrag. Al eerder hebben we ons met succes ingezet voor een passende strafmaat voor roekeloos rijgedrag. Nu onderzoeken we maatregelen die moeten voorkomen dat verkeershufters opnieuw in de fout gaan. Wat weten we tot nu toe?

Verkeershufters: de feiten op een rij

Hoe komt het dat mensen zich gevaarlijk in het verkeer gedragen? En wat kunnen we ertegen doen? In de nieuwe factsheet Riskant verkeersgedrag, verkeersagressie en veelplegers geeft de SWOV een overzicht van wat we tot nu toe weten van het gedrag dat de verkeersveiligheid negatief beïnvloedt. Zoals rijden onder invloed van alcohol, drugs of geneesmiddelen, overschrijding van de snelheidslimiet, onaangepaste snelheden en agressief rijgedrag.

Agressie in het verkeer

Jongere verkeersdeelnemers vertonen vaker riskant verkeersgedrag dan oudere verkeersdeelnemers. En mannen vaker dan vrouwen. Een specifieke vorm van riskant gedrag in het verkeer is agressie. Agressief rijgedrag is erop gericht een andere weggebruiker opzettelijk fysiek of emotioneel schade toe te brengen. Denk aan bumperkleven, excessief toeteren, knipperen met de lichten, roepen of obscene gebaren maken. Agressie in het verkeer komt vaak door ongeduld, ergernis, vijandigheid of haast. Mensen die in het algemeen geneigd zijn snel boos te worden, vertonen ook vaker agressief gedrag in het verkeer.

Grootste irritaties in het verkeer

Bumperkleven, weggebruikers die hun telefoon checken terwijl ze rijden, snelheidsduivels, of juist mensen die te traag rijden. Het leidt allemaal tot grote irritaties in het verkeer. Maar ook automobilisten die rechts inhalen of onnodig op de linkerbaan blijven hangen, wekken grote irritatie op. Irritatie die zich vervolgens weer kan uiten in agressief en dus riskant rijgedrag.

Veelplegers

Een andere vorm van riskant verkeersgedrag is het herhaaldelijk begaan van overtredingen. Zogenoemde veelplegers. Dit zijn mensen die binnen twee jaar drie keer een ernstige verkeersovertreding begaan. Over het aantal veelplegers van ernstige verkeersovertredingen is in Nederland (nog) weinig bekend.

Zwaardere straffen voor verkeershufters

In januari 2020 trad de nieuwe wet in werking waarmee roekeloze rijders beter kunnen worden aangepakt. Daarnaast wil het kabinet ernstige en gevaarlijke verkeersovertredingen  zwaarder bestraffen en de relatief kleine overtredingen in het verkeer juist lager. Zo wordt bijvoorbeeld de boete voor het vasthouden en gebruik van de mobiele telefoon tijdens het autorijden verhoogd van € 240 euro naar € 340. Tegelijkertijd worden de boetes voor te hard rijden op de snelweg voor de eerste 10 km/u boven de maximum snelheid verlaagd met 15%. Dat heeft de ministerraad op 5 februari besloten op voorstel van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Verkeersreclassering

Naast de strengere aanpak van verkeershufters zijn er meer manieren om het verkeer veiliger te maken. Zo hebben we de expertgroep ‘Aanpak veelplegers in het verkeer’ in het leven geroepen. Maatregelen moeten ervoor zorgen dat ze niet opnieuw in de fout gaan. Eén van de maatregelen die de expertgroep onderzoekt, is de monitoring van het rijgedrag. We noemen dit ook wel verkeersreclassering, je staat onder toezicht. Met bijvoorbeeld een ingebouwd kastje in de auto kan de betrokkene aantonen dat hij rijvaardig én rijwaardig is en geen gevaar op de weg (meer) is.

De expertgroep bestaat uit de volgende partijen: Fonds Slachtofferhulp, CBR, ministerie Infrastructuur en Waterstaat, ministerie Justitie en Veiligheid, Politie, CVOM, SWOV en de Reclassering.