Statistieken medische incidenten

Jaarlijks worden ruim 40.000 mensen slachtoffer van een medisch incident. Hiervan houden 10.000 mensen blijvend letsel over. We zetten wat feiten, cijfers en statistieken voor je op een rij.

Wat is een medisch incident?

Wanneer iets mis gaat in het ziekenhuis, bij de huisarts of in een zorgkliniek, krijg je te maken met verschillende termen. Heb je nu bijvoorbeeld te maken met een incident of een complicatie? De wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKGZ) onderscheidt een aantal gebeurtenissen:

  • Incident: een onbedoelde gebeurtenis tijdens het zorgproces die tot schade aan de patiënt heeft geleid of zou kunnen leiden.
  • Complicatie: een onbedoelde en ongewenste uitkomst tijdens of volgend op het (niet) handelen van een hulpverlener, die voor de gezondheid van de patiënt zodanig nadelig is dat aanpassing van het medisch (be-)handelen noodzakelijk is dan wel dat er sprake is van (onherstelbare) schade.
  • Melding: als er sprake is van een incident, dan kan de zorgaanbieder een melding te maken bij de IGJ, de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd. In bepaalde gevallen is dat verplicht.
  • Calamiteit: als de IGJ vaststelt dat er inderdaad iets mis is gegaan dan spreken we van een calamiteit. Een calamiteit is een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood of een ernstig schadelijk gevolg voor de patiënt heeft geleid.

Cijfers medische incidenten

Schattingen op basis van dossieronderzoek door de zorgsector leveren de volgende cijfers op:

  • 40.000 complicaties met schade
  • 30.000 vermijdbare incidenten met schade
  • 1.000 overlijdens door een incident

Bron: Monitor Zorggerelateerde Schade 2015/2016 NIVEL

Aantal meldingen medische incidenten

De cijfers van medische incidenten liegen er niet om. Jaarlijks worden ruim 40.000 mensen slachtoffer van een medisch incident. Hiervan komen 11.000 meldingen binnen bij de Inspectie Gezondheidszorg. Deze cijfers gaan over verplichte en niet-verplichte meldingen binnen de zorg.

  • 2016: 11.900
  • 2017: 11.200
  • 2018: 11.370
    Bron: IGJ

De impact van een medisch incident op slachtoffers

Dat een medisch incident grote gevolgen heeft voor het slachtoffer, blijkt uit de resultaten van ons Victims onderzoek. Slachtoffers van medische incidenten kampen veel vaker met psychische, werkgerelateerde, financiële, religieuze, en juridische problemen dan mensen die geen trauma hebben meegemaakt. Ongeveer 28% heeft zelfs ernstige PTSS symptomen.

Zo’n 56% van de slachtoffers van medische fouten komt in de problemen. Mensen verliezen hun werk, kunnen het trauma moeilijk verwerken, raken verwikkeld in een juridische strijd of zien hun relatie stranden. Problemen die duidelijk minder vaak voorkomen bij mensen die geen trauma hebben meegemaakt: 19%.

Cijfers meldingen medische incidenten per sector

Bron: IGJ

Aantal verplichte meldingen medisch specialistische zorg

Bij deze cijfers van het aantal verplichte meldingen van medische incidenten vallen ziekenhuizen, abortusklinieken, revalidatiecentra en privéklinieken.

  • 2017: 1076 meldingen, waarvan 1035 gemeld als calamiteit. 666 zijn daadwerkelijk beoordeeld als calamiteit.
  • 2018: 1060 meldingen, waarvan 1030 gemeld als calamiteit. 727 zijn daadwerkelijk beoordeeld als calamiteit.

Bron: IGJ

Betrokkenheid patiënten bij onderzoek

Als er sprake is van een calamiteit is de zorgaanbieder verplicht een onderzoek in te stellen. De IGJ wil dat patiënten en hun familie hierbij betrokken worden. In de praktijk is dit niet altijd mogelijk. Sommige patiënten willen niet, zijn overleden of hebben geen familie. Een 100% score is dus in de praktijk niet mogelijk. Het percentage dat betrokken is bij een dergelijk onderzoek stijgt snel:

  • 2013: minder dan 20%
  • 2017: 80%
  • 2018: 93%

Bron: IGJ

Cijfers medische incidenten naar type gebeurtenis

De IGJ houdt ook bij waar in het zorgproces de calamiteit optreedt.

Bron: IGJ