Statistieken medische incidenten

Feiten, cijfers en statistieken over medische incidenten

Melding, incident, calamiteit, complicatie

  • Incident: een onbedoelde gebeurtenis tijdens het zorgproces die tot schade aan de patiënt heeft geleid of zou kunnen leiden.
  • Complicatie: een onbedoelde en ongewenste uitkomst tijdens of volgend op het (niet) handelen van een hulpverlener, die voor de gezondheid van de patiënt zodanig nadelig is dat aanpassing van het medisch (be-)handelen noodzakelijk is dan wel dat er sprake is van (onherstelbare) schade.
  • Als er sprake is van een incident, dan kan de zorgaanbieder een melding te maken bij de IGJ, de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd. In bepaalde gevallen is dat verplicht.
  • Als de IGJ vaststelt dat er inderdaad iets mis is gegaan dan spreken we van een calamiteit. Een calamiteit is een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood of een ernstig schadelijk gevolg voor de patiënt heeft geleid.

bron: Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKGZ)

Aantal meldingen

Het aantal meldingen is de laatste jaren vrij stabiel, zo rond de 11.000. Deze cijfers gaan over verplichte en niet-verplichte meldingen van de totale zorgketen.

  • 2016: 11.900
  • 2017: 11.200
  • 2018: 11.370

De verdeling per sector is als volgt:

Bron: IGJ

Verplichte meldingen medisch specialistische zorg

Hieronder vallen ziekenhuizen, abortusklinieken, revalidatiecentra en privéklinieken.

  • 2017: 1076 meldingen, waarvan 1035 gemeld als calamiteit. 666 zijn daadwerkelijk beoordeeld als calamiteit.
  • 2018: 1060 meldingen, waarvan 1030 gemeld als calamiteit. 727 zijn daadwerkelijk beoordeeld als calamiteit.

Bron: IGJ

Betrokkenheid patiënten bij onderzoek

Als er sprake is van een calamiteit is de zorgaanbieder verplicht een onderzoek in te stellen. De IGJ wil dat patiënten en/of hun familie hierbij betrokken worden. In de praktijk is dit niet altijd mogelijk. Sommige patiënten willen niet, zijn overleden of hebben geen familie. Een 100% score is dus in de praktijk niet mogelijk. Het percentage dat betrokken is bij een dergelijk onderzoek stijgt snel:

  • 2013: minder dan 20%
  • 2017: 80%
  • 2018: 93%

Bron: IGJ

 Type gebeurtenis

De IGJ houdt ook bij waar in het zorgproces de calamiteit optreedt.

Bron: IGJ

Complicaties

  • Jaarlijks treden er 50.000 complicaties op met schade
  • Jaarlijks zijn er 30.000 incidenten met schade
  • Jaarlijks overlijden er 1.000 mensen ten gevolgde van een incident

Bron: Monitor Zorggerelateerde Schade 2015/2016 NIVEL

VICTIMS onderzoek (2019)

  • 230.000 volwassenen die zeggen in het afgelopen jaar een medische fout te hebben meegemaakt (totale zorgsector, niet alleen specialistische zorg)
  • Voor 160.000 van hen was  dit de meest schokkende gebeurtenis dat jaar was
  • 33-50% heeft na een medisch incident last van psychische klachten en ervaart een gebrek aan erkenning. Dat is meer dan bij de meeste slachtoffergroepen.