Onderzoek online seksueel geweld

Stel je eens voor: je bent verliefd en je stuurt je flirt een naaktfoto van jezelf. Een week later zijn jouw foto’s gedeeld met de hele school. Online seksueel geweld heeft een grote impact op het leven van jongeren.

Een passende behandelmethode voor slachtoffers van online seksueel geweld

“De beelden zijn nagenoeg onuitwisbaar. Dat maakt het zo moeilijk voor slachtoffers. Via allerlei sociale media kanalen kunnen de foto’s of video’s ineens weer opduiken. Slachtoffers hebben zo het gevoel volledig de controle te verliezen.” Aan het woord is psychotraumatherapeut Rik Knipschild. In opdracht van Fonds Slachtofferhulp leidt hij het onderzoeksproject Interventie herstellen na online seksueel geweld en ontwikkelt hij een multidisciplinaire behandelmethode gericht op het psychische, fysieke en maatschappelijk herstel van jongeren die slachtoffer zijn geworden van acuut online seksueel geweld.

Er bestaat nog geen hulpverlening op dit gebied

De afgelopen jaren vond een explosieve groei plaats van kinderen en jongeren die slachtoffer worden van online seksueel geweld. Ze worden bijvoorbeeld afgeperst met naaktfoto’s van zichzelf of ondervinden de heftige gevolgen van de verspreiding van seksueel getinte foto’s of video’s. Deskundigheid en ervaren hulpverlening op dit gebied is er nog nauwelijks. Terwijl het meemaken van online seksueel geweld vaak ernstige (psychische) klachten geeft. De jonge slachtoffers ervaren stress- en stemmingsklachten, schamen zich voor wat hen is overkomen en lopen hierdoor vast op school of in hun dagelijks leven.

Hoe ga je om met angst en paniek?

Rik vertelt over de multidisciplinaire behandelmethode die hij in samenwerking met Fonds Slachtofferhulp ontwikkelt om wél die hulp te kunnen bieden. “De interventie richt zich op jongeren van 12 tot 21 jaar die acuut online seksueel geweld hebben meegemaakt en hierdoor vastlopen. In het behandelplan doorlopen we een aantal stappen. We kijken eerst naar de praktische zaken, zoals de mogelijkheden om beeldmateriaal te wissen en juridische mogelijkheden. Daarna gaan we aan de slag met hoe je om kunt gaan met nare herinneringen en alle angst en paniek die hiermee gepaard gaan.”

‘Wat moeten we doen?’

De aanbevelingen voor het multidisciplinaire behandelplan zijn ontstaan tijdens het onderzoeksproject, aan de hand van interviews met jeugdhulpverleners, politie/recherche, beleidsmakers, leerkrachten, jongeren die zelf slachtoffer zijn van acuut online seksueel geweld en andere betrokken experts. Rik: “We zetten alles in een stappenplan, zodat jeugdhulpverleners straks weten wat ze van a tot z kunnen doen.”

Het project wordt in 2020 afgerond, waarna het hulpprogramma wordt uitgegeven als behandelboek met eHealth toepassingen.