‘Brede blik’ essentieel bij hulpverlening voor seksueel geweld tegen kinderen en seksuele uitbuiting

De gevolgen voor slachtoffers van seksueel geweld zijn bekend, maar naar hun achtergrond was tot op heden weinig onderzoek gedaan. Om beter te kunnen anticiperen op de hulpbehoeften van slachtoffers, publiceerde Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen een rapport over slachtofferschap.

Louise Leijten
Louise Leijten
Contentspecialist bij Fonds Slachtofferhulp

Uit het rapport Brede blik op slachtofferschap – Achtergronden van slachtoffers van seksueel geweld tegen kinderen en seksuele uitbuiting, blijkt dat risicofactoren, zoals een instabiele thuissituatie, vaker voorkomen onder slachtoffers dan niet-slachtoffers. Hoewel deze kenmerken nooit de reden zijn dat zij slachtoffer worden, dragen ze wel bij aan de kwetsbaarheid van een persoon. Wat betekent dit voor de hulpverlening? En welke rol speelt preventie op dit vlak?

Verschillende factoren

Personen die seksueel geweld of seksuele uitbuiting meemaken, hebben vaak moeilijkheden in meerdere gebieden van hun leven. Zo is er op persoonlijk gebied tot achttien keer meer sprake van een lichte verstandelijke beperking dan bij leeftijds- en geslachtsgenoten die geen slachtoffer zijn. Daarnaast verkeren of verkeerden zij vaker in een instabiele thuissituatie met veel verhuizingen of een verslaving van de ouder(s). Ook is er een hoger aantal schoolverlaters onder deze groep. Bij hen valt een deel van het sociale vangnet weg, wat hun kwetsbaarheid verergert. “De kenmerken in de directe omgeving van slachtoffers kunnen zowel een steun als een belemmering zijn in de bescherming”, aldus de Nationaal Rapporteur.

Bekijk hier de interactieve infographic ‘Brede blik op slachtoffers’. 

Voorlichting en preventie

De school is dus een plek om beter zicht te krijgen op de persoonlijke situatie en de hulpbehoefte van kinderen. De Nationaal Rapporteur zegt hierover: “De mate van aandacht voor en bespreekbaarheid van relaties en seksualiteit op school, bijvoorbeeld via erkende preventieprogramma’s, kan van invloed zijn op signalering en ondersteuning van slachtoffers.” Het is daarom van belang dat seksuele voorlichting goed is afgestemd op de hedendaagse jeugd, waarvan de seksuele ontwikkeling zich grotendeels online afspeelt.

Momenteel zijn wij bezig om ons jongerenplatform WTFFF!? naar de klas te brengen. WTFFF!? is ontstaan om het gesprek over online seksueel misbruik te openen, om het taboe te doorbreken en om jongeren te informeren over de goede hulp die beschikbaar is. WTFFF!? is niet alleen voor jongeren, maar ook in samenwerking met jongeren ontwikkeld. De eerste pilotles zal medio november op een aantal scholen worden gegeven en worden getest door de doelgroep. Door deze voorlichting worden scholen als het ware verrijkt in hun functie als beschermer en sociaal vangnet van jongeren.

Allesomvattend , passend, preventief

Door de inzichten uit het rapport ‘Brede blik op slachtoffers’ wordt opnieuw de aandacht voor het slachtoffer aangewakkerd. De leefomstandigheden blijken een grote invloed te hebben op de kwetsbaarheid van slachtoffers. Het is dus van belang om deze kenmerken van slachtoffers in kaart te brengen. Nationaal Rapporteur: “Hierdoor kan de doelgroep beter opgespoord worden en een preventieve aanpak worden toegepast.”