Anoniem melden van seksueel misbruik op social media: een trend?

Sinds deze week delen volgers van het Instagram account abusers_nl anoniem hun persoonlijke ervaringen van seksueel misbruik. Het account telt inmiddels bijna 12.000 volgers en 137 berichten. Slachtoffers delen naam, leeftijd en soms zelfs de woonplaats of foto van degene die hen misbruikt zou hebben.

Iva Bicanic, hoofd van Centrum Seksueel Geweld en van het landelijk psychotraumacentrum in het UMC in Utrecht, is kritisch op het nieuwe meldpunt laat ze in een reactie aan Dagblad Trouw weten. Volgens haar is het in de huidige vorm onwenselijk. “Ik sta voor alle slachtoffers, maar onterecht geassocieerd worden met seksueel geweld kan ook grote problemen veroorzaken.” Natuurlijk is het moeilijk om misbruik te erkennen, stelt Bicanic. “Maar laat het over aan mensen die ervoor opgeleid zijn: de politie, de honderden zedenrechercheurs. Dat is de enige juiste weg.”

Viral justice en e-shaming

Na de eerste #MeToo meldingen in 2017 kwamen steeds meer online onthullingen aan het licht.  Viral justice noemen we dit. Wanneer het slachtoffer ook de naam, of andere identificerende informatie zoals een foto, van de vermeende dader noemt, hebben we het over e-shaming: een dader wordt online te schande gemaakt.

Geen vorm van aangifte

Viral justice en e-shaming is geen vorm van aangifte. Een deel van de slachtoffers lijkt zijn of haar ervaring online te delen om hulp te vinden. Fonds Slachtofferhulp doet sinds 2018 onderzoek naar de hulpbehoefte van slachtoffers van seksueel geweld. En waarom zij ervoor kiezen dit online te onthullen. Hierin werken we samen met de Vrije Universiteit Amsterdam en het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Ook onderzoeken we de gevolgen van het online onthullen van seksueel geweld. Wat zijn de reacties vanuit de online omgeving? Welke gevolgen heeft dit voor slachtoffers?

Marleen Gorissen, werkzaam bij het NSCR zegt hierover: “Er is wetenschappelijk vrij weinig bekend over het online delen van slachtofferschap van seksueel geweld en e-shaming. Dit is logisch, aangezien het een relatief nieuw fenomeen betreft. Door gesprekken met slachtoffers en analyse van online berichten waarin ervaringen worden onthuld proberen wij een beter beeld te krijgen van het online delen van slachtofferervaringen en de gevolgen en effecten hiervan.”

De slachtoffers met wie we voor dit onderzoek in gesprek gaan, bieden we direct hulpverlening aan. Met de uitkomsten van dit onderzoek hopen we de hulpverlening aan deze groep slachtoffers te verbeteren. We verwachten de uitkomsten einde zomer te publiceren.