Wat is VICTIMS?

Het VICTIMS-project gaat over ‘Victims In Modern Society’ en is een meerjarig, grootschalig, kwantitatief onderzoek onder de volwassen Nederlandse bevolking. In de studie staan sociale steun, erkenning, gebruik van professionele hulpverlening en psychische klachten na slachtofferschap centraal. Dit heeft als doel meer inzicht te krijgen in de positie van slachtoffers in een veranderende samenleving. Het VICTIMS-project maakt gebruik van het LISS panel, waarin ongeveer 7.500 respondenten, langdurig meedoen aan diverse studies. In de loop der jaren verkregen gegevens over bijvoorbeeld persoonlijkheid en gezondheid worden gekoppeld aan de nieuwe gegevens van deze studie. Fonds Slachtofferhulp is initiatiefnemer van het VICTIMS-project. Hierin wordt nauw samengewerkt met dr. Peter van der Velden en CentERdata (Tilburg University).

Meer info? Download de brochure met de resultaten van de eerste meting in 2018.

Feiten en cijfers

1,7 miljoen mensen worden jaarlijks slachtoffer in Nederland:

  • ca. 405.000 personen zijn slachtoffer van serieuze bedreiging
  • ca. 231.000 mensen zijn het slachtoffer van fysiek (seksueel) geweld
  • ca. 380.000 mensen maken een verkeersongeval mee
  • ca. 170.000 personen betrokken bij een ongeval of ramp
  • ca. 390.000 mensen worden getroffen door diefstal of oplichting
  • ca. 203.000 mensen zijn het slachtoffer van een medisch incident

Onderzoeken

De onderstaande onderzoeken maken deel uit van het VICTIMS-project.

Onderzoek risicofactoren en sociale steun

Wat zijn de belangrijkste risico-factoren voor een gebrek aan sociale steun nadat je slachtoffer bent geworden? Bij mensen die het sterkst een gebrek aan steun en erkenning ervaren, is de schokkende gebeurtenis of het slachtofferschap zelf van invloed. Maar daarnaast blijken eerdere psychische klachten en eenzaamheid ook een sterke voorspeller. Hierbij melden slachtoffers die tijdens de gebeurtenis een hoge mate van stress ervoeren achteraf vaker een gebrek aan sociale steun ervaren dan lotgenoten die minder stress hadden tijdens de gebeurtenis. Verder blijkt dat allochtone slachtoffers significant vaker een gebrek aan steun, erkenning en begrip vanuit de familie ervaren dan autochtone slachtoffers.

Onderzoek slachtoffers van partnergeweld

Waar lopen slachtoffers van partnergeweld tegenaan? Deze groep kampt aanmerkelijk vaker met uiteenlopende problemen dan een vergelijkbare groep mensen die geen geweld of andere schokkende ervaringen heeft meegemaakt. Zij hebben veel vaker psychische, werkgerelateerde, financiƫle, juridische, religieuze en fysieke problemen dan niet-slachtoffers, maar ook vaker dan slachtoffers van ander geweld. Daarnaast ervaren zij vaker een gebrek aan sociale steun.

Onderzoek slachtoffers van medische fouten

Dit onderzoek richt zich op een omvangrijke groep: mensen die het slachtoffer worden van een medisch incident. In de meest recente meting blijkt dat impact van een medisch incident op veel fronten groot is. Slachtoffers kampen vaker met problemen dan degenen die geen trauma hebben meegemaakt. Ze verliezen bijvoorbeeld hun werk, kunnen het trauma moeilijk verwerken, raken verwikkeld in een juridische strijd of zien hun relatie stranden. Ongeveer 28% heeft zelfs ernstige PTSS symptomen.

Onderzoek volwassenen met traumatische gebeurtenissen in de kinderjaren

Wat is de lange termijn impact van een traumatische gebeurtenis op jonge leeftijd? Hierbij valt te denken aan fysieke, emotionele of seksuele kindermishandeling, dood van een ouder of broer/zus. Het VICTIMS-project beschikt over longitudinale data, waarmee wordt aangetoond dat deze kinderen op volwassen leeftijd in veel sterkere mate te maken krijgen met chronische mentale gezondheidsproblemen (zoals depressie, angsten, slaapproblemen) en met chronisch gebruik van de GGZ. Dit onderschrijft het belang van vroeg signaleren van trauma bij kinderen. In de jeugdzorg wordt nog te veel aan symptoombestrijding gedaan en wordt onvoldoende gescreend op trauma. Ook voor dit onderzoek is een artikel ingediend, maar nog niet gepubliceerd.

Onderzoek sociale steun

Wat is de invloed van sociale steun en wat zijn de effecten daarvan op de ontwikkeling van ptss, depressie en angst na slachtofferschap? Er is weinig bekend over in welke mate slachtoffers die te weinig emotionele ondersteuning ervaren, meer risico lopen op posttraumatische symptomen dan slachtoffers die zoiets niet ervaren. De studie vergelijkt deze twee groepen.