Herstellen na online seksueel misbruik

98% van de Nederlandse jongeren is in het bezit van een smartphone en is actief op social media. Naast de mogelijkheden die social media bieden, zijn er ook zorgen. Steeds meer jongeren worden slachtoffer van online seksueel misbruik.


Waarom dit project?

Wat begint als een leuke flirt, kan uitgroeien tot een situatie die iemands leven verwoest. Steeds vaker delen jongeren naaktfoto’s en filmpjes van zichzelf via het internet. In essentie is hier niets mis mee. Het versturen van seksueel getinte foto’s en video’s is van alle leeftijden en hoort bij de gezonde (seksuele) ontwikkeling van jongeren. Het gaat pas mis als de beelden in de verkeerde handen vallen. Jongeren kunnen worden gechanteerd, afgeperst en gedwongen tot het sturen van meer beeldmateriaal, het uitvoeren van seksuele handelingen (online of offline), of het betalen van geld. Wanneer dit gebeurt spreken we van online seksueel misbruik.

Je staat letterlijk te kijk

Als slachtoffer van online seksueel misbruik sta je letterlijk ‘te kijk’ voor de hele wereld. Niets verhullende foto’s of filmpjes kunnen op internet door miljoenen mensen worden bekeken. Slachtoffers worden hier vaak jaren later nog mee geconfronteerd. Er is geen ontkomen aan.

Deze vaak jonge slachtoffers ervaren stress- en stemmingsklachten, schamen zich en voelen zich schuldig voor wat hen is overkomen. Het aantal jongeren dat te maken krijgt met een vorm van online seksueel misbruik neemt toe, net als het aantal websites waarop seksueel misbruik van minderjarigen kan worden bekeken. Een gespecialiseerd hulpaanbod bestond tot voor kort nog niet.

Een behandelplan van A tot Z

Deze jongeren hebben specialistische hulp nodig. Liever vandaag dan morgen. Psychotraumatherapeut Rik Knipschild, klinisch psycholoog en onderzoeker Iva Bicanic en cognitief gedragstherapeutisch werker Margot Buschers hebben een behandelmethode ontwikkeld voor jongeren tussen de 12 en 21 jaar. De behandelmethode richt zich op het psychische, fysieke en maatschappelijke herstel van jongeren die met online seksueel misbruik te maken krijgen. Er is een stappenplan ontwikkeld, zodat jeugdhulpverleners, politie, leerkrachten en jongeren, samen met hun ouders, weten wat ze van A tot Z kunnen doen. De behandelmethode is door Fonds Slachtofferhulp gefinancierd en uitgegeven.

“De beelden zijn nagenoeg onuitwisbaar. Dat maakt het zo moeilijk voor slachtoffers. Via allerlei online kanalen kunnen de foto’s of video’s ineens weer opduiken. Slachtoffers hebben zo het gevoel volledig de controle te verliezen.”

Rik Knipschild, psychotraumatherapeut.

Therapeuten in training

In het behandelplan ‘Interventie herstellen na online seksueel misbruik’ doorloopt het slachtoffer onder begeleiding van een professional een aantal stappen. Eerst is er aandacht voor praktische zaken. Denk hierbij aan de mogelijkheid om beeldmateriaal te verwijderen van het internet. Daarna wordt gekeken naar juridische mogelijkheden. Tegelijkertijd leren jongeren omgaan met herbelevingen, angst en gevoelens van schaamte en schuld.

In september 2021 zullen de therapeuten van het Centrum Seksueel Geweld worden opgeleid om deze interventie te gebruiken in de begeleiding van slachtoffers van online seksueel misbruik.

Met belangrijke partners

In dit project werkt Fonds Slachtofferhulp samen met onderstaande partners.