Hoe pak je seksueel grensoverschrijdend gedrag op het werk aan?

Ondanks dat veel werkgevers aan de weg timmeren om een veilig klimaat te creëren, is het vaak ook een zoektocht: hoe zorg je ervoor dat er een structurele cultuurverandering plaatsvindt binnen je organisatie? Dat mensen zich (altijd) veilig genoeg voelen om te delen? Dat zij zich gesterkt, gehoord en erkend voelen, zodat intimidatie en misbruik geen kans (meer) krijgt?

Nathalie Gaal-Franse
Communicatieadviseur bij Fonds Slachtofferhulp

Het grote The Voice of Holland schandaal heeft het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag, binnen alle sectoren van de samenleving, op gang gebracht. In Nederland zagen we sinds de #MeToo-beweging niet meer zo’n golf aan aandacht voor dit onderwerp. Terwijl de verhalen over seksueel grensoverschrijdend gedrag naar buiten blijven komen, vragen we ons meer dan ooit af hoe we op een goede manier omgaan met mensen die zo dapper zijn om hun verhaal te delen? Hoe houden we het gesprek op gang en creëren we in Nederland een veilig klimaat binnen onder andere scholen, sportclubs, en bedrijven? Zodat we na deze storm niet terugvallen in oude patronen, maar hier als samenleving van leren?

Cijfers van seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer

Dat een cultuuromslag nodig is blijkt onder andere uit cijfers van de Nederlandse werknemersorganisatie CNV. In 2021 kreeg 30% van de vrouwen en 5% van de mannen te maken met een aanranding of andere fysieke vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag op het werk.

Tegelijkertijd zagen we dat er tijdens de reeks aangiften in Nederlandse sectoren niet alleen geschokt, maar vaak ook met verbijstering en ongeloof gereageerd werd: ‘Waarom heeft deze persoon niet eerder aan de bel getrokken?’. We zijn geneigd om vragen te stellen aan de persoon die grensoverschrijdend gedrag meemaakt, terwijl we ons ook af kunnen vragen of het werkklimaat wel zo veilig is als we dachten?.

Hoe creëer je een veilig (werk)klimaat?

Ondanks dat veel werkgevers aan de weg timmeren om een veilig klimaat te creëren, is het vaak ook een zoektocht: hoe zorg je ervoor dat er een structurele cultuurverandering plaatsvindt binnen je organisatie? Dat mensen zich (altijd) veilig genoeg voelen om te delen? Dat zij zich gesterkt, gehoord en erkend voelen, zodat intimidatie en misbruik geen kans (meer) krijgt? Ineke Sybesma, directeur van het Fonds Slachtofferhulp, spreekt zich hierover uit:

‘’Mensen die seksueel grensoverschrijdend meemaken moeten een grote drempel over om een klacht in te dienen. Daarom moet uit alles wat je als werkgever doet blijken dat je iemand serieus neemt. Dat vraagt om maatwerk en dat wordt in de drang om alles in protocollen te gieten nog wel eens vergeten. Het gaat erom dat je de mens ziet, in elke stap die je in het proces zet.’’

Begrip en medemenselijkheid voorop

Protocollen zijn nodig om te zorgen dat iedereen binnen een organisatie weet hoe in te grijpen bij (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Daarnaast is een vertrouwenspersoon belangrijk, om te waarborgen dat mensen gehoord en erkend worden. Het is essentieel dat we met elkaar in gesprek blijven over dit onderwerp. Voor het creëren van een open cultuur op, onder andere, de werkvloer is begrip en inlevingsvermogen misschien wel van het grootste belang.

Op SlachtofferWijzer voor Naasten lees je wat seksueel grensoverschrijdend gedrag en misbruik inhoudt, wat dit kan betekenen voor de persoon die dit meemaakt en wat je als naaste kunt doen of zeggen om iemand te helpen. Alleen als iedereen weet hoe te reageren wanneer iemand je in vertrouwen neemt over seksueel grensoverschrijdend gedrag, creëren we een open en veilige cultuur waarin mensen de ruimte hebben om zich uit te spreken.