Hoe ga je van Verkracht naar Veerkracht?

Lore Baeten is vijftien wanneer ze in een café in haar woonplaats verkracht wordt. Nu, tien jaar later, heeft ze een boek geschreven onder de toepasselijke titel: Ve(e)rkracht. Ze vertelt over de onvoorspelbare en vaak eenzame weg van Verkracht naar Veerkracht. Met haar boek hoopt ze lotgenoten te steunen en handvatten te geven aan mensen die een slachtoffer van seksueel misbruik willen begrijpen en helpen.

Een pijnlijk proces

Lore heeft tien jaar nauwelijks gesproken over wat haar op vijftienjarige leeftijd overkwam. Angst voor de mening van anderen, schaamte, schuldgevoel en de overtuiging dat ze naasten hiermee zou belasten, hielden haar tegen: ‘’Het onvermogen in mijzelf om te erkennen wat er met mij gebeurd is, dat is voor mij een heel pijnlijk proces geweest. In onze samenleving leeft de overtuiging dat je zwakte liever niet laat zien. En dat je de mensen van wie je houdt liever geen verdriet doet. Je wilt de last die je draagt, niet op een ander overbrengen. Tegelijkertijd is het ook een kwestie van eerlijk zijn naar jezelf. Als mens zijn we meester in het vluchten. Vluchten in werk, ambitie, liefde, of in een goed glas wijn. We zijn minder goed in het gewoon mens zijn. Om trauma te verwerken moet je verdrietig en boos kunnen zijn. Je moet alle emoties toe kunnen laten. En het niet verdringen, zoals ik dat jaren heb gedaan. Zolang je het niet de ruimte geeft, kan je niet verwerken.”

Wat had je aan?

Er zijn momenten geweest waarop Lore over de verkrachting wilde praten. Naast dat ze veel empathie voelde vanuit haar omgeving, heeft ze ook te maken gekregen met kwetsende opmerkingen: ‘’Mensen gaan naar details vragen. Net alsof ze de avond willen reconstrueren voor zichzelf. Persoonlijk denk ik dat het een beetje uit zelfbescherming is. Alsof er een verklaring moet worden gevonden voor wat er gebeurd is. Maar op het moment dat je dat soort vragen krijgt als slachtoffer, stel je jezelf weer heel veel vragen. Waarom overkwam dit mij? Had ik dingen anders kunnen doen? Helaas zijn veel dingen in het leven niet met logica te begrijpen. In het geval van seksueel geweld gaat het om een persoon die iedere grens overschreden heeft. Daar zit de oorzaak. Niet in het gedrag van het slachtoffer.’’

Waarom horen of verstaan we elkaar niet? 

‘’We schuwen snel weg van ongemakkelijke onderwerpen, omdat we niet weten hoe we moeten reageren. Tegelijkertijd hebben we een soort oplossingsdrang: alles moet geregeld worden. Maar voordat we iemand kunnen helpen, moeten we kunnen luisteren. Waarom horen of verstaan we elkaar niet? Fundamenteel luisteren naar anderen: ik hoop dat dit boek daaraan bij kan dragen.’’

Een steun voor slachtoffers en naasten

‘’Voor mij is het belangrijk dat mijn boek troost geeft aan lotgenoten. Dat je het op kunt pakken en als een poëziebundel van achter naar voor kunt lezen. Traumaverwerking kent geen chronologische volgorde, net zoals mijn boek niet in chronologische volgorde gelezen hoeft te worden. Daarbij zit elk slachtoffer in een andere fase van het proces. Ik hoop dat lotgenoten er doorheen bladeren en dat een willekeurige bladzijde hen troost en steun geeft. Tegelijkertijd hoop ik met mijn boek ook een steun te zijn voor naasten. Ik hoop naasten een soort ‘taalpakket’ te geven: hoe ga je om en hoe praat je met iemand die seksueel misbruik heeft meegemaakt?’’

Ve(e)rkracht

‘’Ik heb soms moeite met de term ‘slachtoffer’. Mensen voelen zich comfortabel bij het idee dat je als slachtoffer zwak en zielig bent. Wanneer je kracht toont en de traumatische gebeurtenis inzet om anderen te helpen, dan wordt dat soms niet begrepen. Daarom vind ik de woordspeling ‘Ve(e)rkracht’, de titel van mijn boek, zo belangrijk. Ik wil laten zien dat slachtofferschap je leven niet definieert. Ook al draag je een hele zware rugzak, je bent sterk en krachtig. De term ‘slachtoffer’ omvat voor mij de woorden: kracht en kwetsbaarheid.’’

Fundamenteel luisteren

‘’We schuwen snel weg van ongemakkelijke onderwerpen. Omdat we niet weten hoe we moeten reageren. Als je echt niet weet wat je moet zeggen, dan kan je het gewoon vragen.

‘Hoe kan ik helpen?’. Dit blijkt een vraag die we moeilijk stellen. We zijn ook steeds strenger geworden voor onszelf. De ‘cancelculture’, waarin we mensen die een fout maken openlijk aan de schandpaal nagelen, lijkt steeds groter te worden. Maar alleen door fouten te maken, kunnen we leren. Anders kunnen we als mens nooit groeien of iets betekenen voor anderen. Mijn belangrijkste boodschap is: luisteren. Fundamenteel luisteren naar mensen die iets hebben meegemaakt. Het is zo belangrijk. Steun voor anderen is soms zo eenvoudig als zeggen: ”Ik vind het zo erg dat dit jou is overkomen. Hoe is het nu voor je?”. Ik hoop met mijn boek een beetje verandering teweeg te brengen.

Ve(e)rkracht bestellen

Voor het schrijven van dit boek is Lore de samenwerking aangegaan met Advies- en informatiecentrum seksueel grensoverschrijdend gedrag PUNT. VZW. In Ve(e)rkracht is het verhaal van Lore, gecombineerd met persoonlijke tips en professionele adviezen van deze stichting, over het verwerken van seksueel misbruik. Ve(e)rkracht is te bestellen via alle grote boekhandels, waaronder Bol.com en Boekenwereld.com.

 

SlachtofferWijzer voor Naasten

Ben je op zoek naar informatie en tips om iemand te steunen? Bezoek onze website: SlachtofferWijzer voor Naasten.